24 ตุลาคม 2560

เคล็ดลับ 4 ข้อ เพื่อการจัดสวนครัวแบบ "พอเพียง"

"เกษตรทฤษฎีใหม่" ตามแนวคิด "เศรษฐกิจพอเพียง" ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ไม่ใช่เรื่องไกลอย่างที่คิดค่ะ แม้สวนในบ้านของเราจะเป็นเพียงสวนครัวขนาดเล็กๆ ก็ยังสามารถนำหลักการนี้มาประยุกต์ใช้ได้ เพื่อบริหารจัดการพื้นที่และทรัพยากรที่มีให้เกิดประโยชน์สูงสุด ด้วยวิธีการเหล่านี้


1. จัดสรรพื้นที่ให้เหมาะสม: เริ่มจากสำรวจพื้นที่ในสวน เพื่อให้ทราบสภาพดิน ทิศทางแสงแดดและลม แล้วแบ่งสรรเป็นโซนต่างๆ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ตามความเหมาะสมของลักษณะพื้นที่ เช่น โซนแปลงผัก โซนเพาะเห็ด โซนสมุนไพร บ่อน้ำ แต่หากใครมีพื้นที่ไม่มากนัก ไม่จำเป็นต้องแบ่งครบทุกโซนก็ได้ เลือกเฉพาะโซนที่เหมาะกับบ้านของเราก็พอ หรือถ้าพื้นที่มีจำกัดจริงๆ อาจเลือกปลูกเป็นสวนแนวตั้งหรือสวนแขวนก็ได้เช่นเดียวกัน






2. ปลูกพืชแบบผสมผสาน: เพื่อให้เรามีพืชผักไว้รับประทานอย่างหลากหลาย และเพื่อช่วยรักษาสมดุลของธรรมชาติภายในสวน นอกจากนี้พืชบางชนิดยังเกื้อกูลกัน จึงช่วยลดการใช้ปุ๋ยและยาฆ่าแมลงได้ในตัว

ทางที่ดี แนะนำให้เลือกปลูกพืชหมุนเวียนตามฤดูกาลด้วย จะได้มีผลผลิตไว้รับประทาน ตลอดทั้งปี เช่น
- ฤดูร้อน: ปลูกบวบ ผักกาดหอม ผักชี ถั่วฝักยาว
- ฤดูฝน (ช่วงต้น): ปลูกกวางตุ้ง พริก ผักกาดหอม ผักบุ้ง มะเขือ แตงกวา
- ฤดูฝน (ช่วงปลาย): ปลูกมะเขือเทศ แครอท กะหล่ำปลี ถั่วลันเตา
- ฤดูหนาว: ปลูกมะเขือเทศ หอมใหญ่ ผักกาดขาว ถั่วพู ขึ้นฉ่าย ผักชี






3. ลดการพึ่งพาสารเคมี: เพื่อให้มั่นใจว่าพืชผักของเราปลอดภัย ไร้สารพิษ 100% ทั้งยังเป็นการลดค่าใช้จ่ายไปในตัว โดยเปลี่ยนจากการใช้ปุ๋ยเคมีมาเป็นปุ๋ยอินทรีย์ และเปลี่ยนจากการใช้ยาฆ่าแมลงมาใช้สมุนไพรธรรมชาติที่มีคุณสมบัติปราบศัตรูพืช เช่น สะเดา หางไหล บอระเพ็ด เป็นต้น






4. ไม่จำเป็นต้องใช้งบเยอะ: วัสดุที่ใช้จัดสวนไม่จำเป็นต้องมีราคาแพง และไม่จำเป็นต้องซื้อใหม่ทุกชิ้นให้สิ้นเปลือง เพราะเราสามารถ DIY นำสิ่งของที่มีอยู่มาดัดแปลงได้ เช่น นำตะกร้า กระป๋อง ลังไม้ ขวดพลาสติก หรือแม้แต่กล่องนม มาใช้เป็นภาชนะสำหรับเพาะปลูกพืชผัก ทดแทนการซื้อกระถางใหม่ หรือหากใครมีพื้นที่มากหน่อย ก็สามารถทำระบบน้ำเอง โดยทำบ่อเก็บน้ำ แล้วต่อท่อไปยังแปลงปลูกผัก






เพียงนำเคล็ดลับเหล่านี้มาปรับใช้ในการจัดสวนครัว ก็ถือว่าเราได้น้อมนำความ "พอเพียง" ของ "พ่อ" มาเป็นส่วนหนึ่งในการดำเนินชีวิตแล้วล่ะค่ะ